میگوید همه چیز از چهار پنج سال پیش با یک کتاب فروشی شروع شده؛ از یک حلقه دانشجویی. پدیدهای که الان با نام «بچههای کتاب شیراز» شناس است و مدتهاست که دیگر منحصر به یک کتابفروشی نیست. مجتمع فرهنگی سحاب (سومین حرم اهل بیت علیهم السلام)، مرکز مطالعات و ارتباطات فرهنگی، موسسة بچههای کتاب، موسسة آسمان هشتم و خانه داستان فارس، اسامی قسمتهای مختلف مجموعهای است که سید مهدی موحد و دوستانش در شیراز به راه انداختهاند و ادارهاش میکنند.
میگوید با دویست و پنجاه هزار تومان نقدینگی و ۲۵ عنوان کتاب آغاز کردند که بعد از ده روز با آمدن برخی سفارشها به شصت-هفتاد عنوان رسید و از نظر تعدادی هم، حدود چهار کارتن بوده. اما نه هر کتابی. و این مهمترین وجه تمایز کار است که در طول تمام این مدت به آن پایبند بودهاند.
آنها فقط دنبال جنبش کتابخوانی نبودهاند. نمیخواستهاند مردم فقط کتابخوان شوند. کتابِ خوب خواندن هم برایشان مهم بوده. میگوید: «عهد کرده بودیم که هیچگاه نگذاریم حیطة کتابهایمان از محدودهای که با نام آثار جبهة فرهنگی انقلاب تعیین کرده بودیم خارج شود.» و چه نکتة ظریفی است که همین خواندنِ کتابِ خوب، خودش مردم را کتابخوان میکند. برای همین تابلوی کارشان را قرار داده اند: «نهضت کتابخوانی و کتابِ خوب خوانی»
میگوید اول راه، آنهایی که باید، تحویلشان نگرفتهاند و روزی که طرحشان را برده بودند پیش جناب مقام مسئولِ وقت در معاونتِ فرهنگیِ شهرداریِ شیراز، او کارشان را با هندوانه فروشی مقایسه کرده و گفته فرقی ندارند! و رهنمود داده که از دنیا عقب نیفتید و کتاب هری پاتر بیاورید! اما حالا این هندوانه فروشی اینقدر با اقبال روبرو شده که مسئولین استانی از آنها میخواهند کتاب معرفی کنند برای اهدای کتاب و استفادههای مختلف. برای قشرها و طبقههای مختلف سنی و اجتماعی از آنها فهرست تخصصی کتاب طلب میشود. البته در این میان، از مشورتهای مفیدِ مسئولین ادارة تعاون در همان ابتدا یاد میکند.
میگوید هزینة اولیه برای اجارة مغازه را از یک آشنا قرض کردهاند و بعدتر دسته چکی به کارشان آمده که موجودی حسابش در ابتدا پنجاه هزار تومان بیشتر نبوده. اما حالا مرکز فروشِ دو دهانه و ساختمان دو طبقه که تعداد کارمندهای ثابتش ۶ نفرند را دارد اداره میکند و در تمام مدت، هیچ وقت از کمک مالی خبری نبوده. یعنی توانستهاند مجموعه را با درآمد خودش اداره کنند. آن هم فقط با کار توزیع کتاب. هیچ وقت حتا فکرشان هم سراغ فروش کتابهای کمک درسی و لوازم التحریر نرفته.
میگوید از نمایشگاههای کوچک کتاب در دانشکده و مدرسه و هیئت شروع کردهاند، اما در همین هفتة دفاع مقدس گذشته ۴۰ نمایشگاه کتاب را همزمان گرداندهاند و دست اندرکاران چند بخش اصلی هستند در نمایشگاه بینالمللی کتاب که قرار است ۲۳ تا ۳۰ آبان امسال در شیراز برگزار شود. با تلاش آنها، اکنون وضعیت طوری شده که جزو لاینفک هر برنامة فرهنگی (حتا ایستگاههای صلواتی) در شهر شیراز، نمایشگاه کتاب است.
از ابداعها و کارهای مستمری میگوید که هنوز ادامه دارد. از طرح «شنبه+کتاب» که مخصوص معرفی سه کتاب و عرضة آن در جلسات هفتگی کانون رهپویان وصال شیراز با چند هزار نفر شرکت کننده است. می گوید ایدة آن را از صحبتهای رهبر انقلاب در جمع فرماندهان سپاه گرفتهاند که فرموده بودند حاضرند بعد از این سخنرانی ها کتابی را معرفی کنند که آخر مجلس هم عرضه بشود.
از طرح «کتاب ماه» میگوید که در آن، هر ماه یک کتاب توسط گروه مشاور انتخاب میشود و از تمام راههای ممکنِ مکتوب و تصویری و محیطی و… به صورت هماهنگ در مدارس و هیئتها و دانشگاهها و مراکز فرهنگی و نماز جمعه و… معرفی میشود و در کنار آن، شبکة عرضه، کتاب را برای خرید در دسترس مردم قرار میدهد. حتا برای دریافت کتاب شماره تلفن اعلام میکنند.
طرح کتابخانة دیواری هم از جملة آنهاست. طرحی برای پرکردن وقتهای مردة مردم در اتاقهای انتظار و وقت استراحتِ افراد شاغل در محل کار. علاوه بر این، طرحهای ابداعی دیگری هم داشتهاند. پای ثابت همیشگیشان جلسههای نقد و بررسی با حضور نویسندگان آثار بوده. جالب این است که هر حرکت مثبتی که به ذهنشان رسیده عملی کردهاند و جواب هم گرفتهاند. بچههای کتاب شیراز، اکنون در فسا و مرودشت و نیریز و گراش هم نمایندگی دارند.
میگوید کار را دوبار از صفر شروع کرده و هیچ وقت ناامید نشده. همیشه با توکل جلو رفته. میگوید خط اصلی را از سخنان رهبر انقلاب دربارة کتاب و کتابخوانی گرفتهاند و میگیرند. مزیت آنها شاید این باشد که قبل از هر چیز، خودشان کتابخوانهای خوبی هستند.
گویندة تمام این حرفها دربارة بچههای کتاب شیراز، سید مهدی موحد است که اکنون مدیر مجتمع فرهنگی سحاب و مرکز مطالعات و ارتباطات فرهنگی است. میخواهد از دوستانش هم یادی بشود که تمام این مدت سختکوشانه همراهیاش کردهاند: مسعود منوچهری -مدیر موسسة بچههای کتاب-، نیما زارع -مسؤول موسسه آسمان هشتم (در زمینه دفاع مقدس)- و خانم زهرا اکبری -مسئول خانه داستان فارس (برای تربیت قلم های متعهد)-. که هرکدام ماموریت تقویت یک بعد از ابعاد سه گانة تامین ابزار و قالب، تامین محتوا و بُعدِ انگیزشی را به عهده دارند.
بچههای کتاب شیراز تنها یکی از نمونههای موفق فعالیت جوانهای متعهد و دغدغهمند در عرصههای کتابخوانی این کشور است. شما هم اگر روزی سری به دیار خواجه حافظ و سعدی شیرازی زدید و در باغ ارم و تخت جمشید دل را صفایی دادید، سراغی از آنها بگیرید و سلام ما را به ضمیمه یک خدا قوتِ مردانه به بچههای کتاب شیراز برسانید.
بچههای کتاب شیراز, جنبش کتابخوانی, مهدی موحد
آشخانه
همخانه
